شهرزادنیوز: در هند، به ویژه نواحی روستایی، عمق نابرابری بین زنان و مردان و بین کاستها، امریست آشکار. این ارزشهای فرهنگی و سنتی ریشهدار هستند که روشن میکنند رئیس کیست؛ دولت هم میکوشد در برنامههای خود در ارتباط با بخشهایی نظیر بهداشت و آموزش، مسایل جنسیتی را بگنجاند. پروژه آنوپاما ساکسنا، پروفسور رشته مطالعات سیاسی و مدیر مرکز مطالعات و توسعه زنان و تیم تحقیقاتیاش در دانشگاه بیلاسپور، یکی از این تلاشهاست تا در فقیرترین استان هند، یعنی چاتسیگار، در "دولت الکترونیک"* روستایی، اطلاعات مربوط به جنسیت را تهیه کنند.
این پروژه، در زمینه نابرابریهای جنسیتی در دولت الکترونیک روستایی تحقیق میکند و دلایل وجود آنها را نشان میدهد. پروژه نشان میدهد که ۳۳ درصد کرسیهای محلی در مناطق روستایی به زنان اختصاص یافته، اما در واقع این شوهران هستند که نقش زنان منتخب را ایفا میکنند و از جانب آنها سخن میگویند.
اما قبولاندن این نتایج به مقامات رسمی و صحبت درباره مسایل مربوط به زنان در آمارها و اطلاعات وظیفهایست دشوار. او می گوید: "متدولوژی ارزیابی جنسیتی به من کمک کرد تا وضعیت را دریابم و شکافهای جنسیتی را به طور مشخص نشان دهم؛ با این روش توانسته ام اندیکاتورهایی پیدا کنم و اطلاعات را به نحوی سیستماتیک و با نتایج معینی که مبتنی بر واقعیت و متقاعدکننده هستند، به هم ربط دهم."
متدولوژی ارزیابی جنسیتی امکان تصمیمگیریهای مناسب را فراهم میسازد
با این روش ساکسنا فهمید که استفاده از زنان پژوهشگر برای کسب اطلاعات بسیار مهم است. "پس از بحثهای درون گروهی، فهمیدیم که زنان "سارپانج" که به عنوان رئیس ده انتخاب شدهاند، با زنان راحتتر حرف میزنند." در این بحثهای زنانه، داستانهای مختلفی از آزار و اذیتهای مقامات دولتی و گردن کلفتی شوهران طرح شدند. چون اعضای خانواده حضور نداشتند و مصاحبهها در محیطی زنانه انجام میشدند، داستانهای واقعی بر زبان آمدند.
تعلق کاستی هم در این تحقیق نقش داشت. زنانی از شیدول، یا کاست "نجس" هم در رهبری این تیمهای تحقیقاتی وجود داشتند. ساکسنا توضیح میدهد: "به زنان این کاست با تحقیر نگریسته میشود، بنابراین حضور مصاحبهگری از این کاست، موجب میشد که مصاحبهشونده راحتتر صحبت کند."
دردهای فزاینده: جنسیت و تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی [آی سی تی] در هند هنوز جدی گرفته نمیشود
ارزیابی جنسیتی در فضای آی سی تی در هند، ایدهای نوین است و مقامات دولتی هنوز حاضر نیستند این مسایل را بپذیرند. ساکسنا تأکید می کند: "ما از مقامات دولتی دعوت کردیم تا بیایند و به حرفهای ما گوش دهند، که آمدند، اما در باره وجود مسایل جنسیتی در این زمینه فنی، تردید داشتند."
طنزآمیز این جاست که طرح "ای گرام سوراج" (دولت الکترونیک روستایی) برنامهایست که هنوز میتوان آن را نجات داد، اما به شرطی که در برخی نکات طراحی و نحوه اجرایش، تغییراتی صورت گیرد. این برنامه برای زنان روستایی فقیری که انتخاب شدهاند، مزایای بالقوه فراوانی دارد.
متدولوژی ارزیابی جنسیتی، ساکسنا را به این نتیجه رساند که باید با سیاستمداران ارتباط بیشتری برقرار کند. حالا به جای این که فقط به آنها اطلاعات ارائه دهد، مستقیما با آنها ارتباط میگیرد. برای مثال در سال 2008 در "فوروم حاکمیت اینترنتی" در حیدرآباد و سایر کنفرانسهای معتبر در زمینه تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی در هند شرکت کرده و یافتههای خود را به بحث گذاشت. او توانست با چهرههای سیاسی در بخش تکنولوژی ارتباطی تماس مستقیم برقرار کند و زمینه لازم را فراهم کند که جنسیت و تکنولوژی اطلاعاتی و ارتباطی امریست مهم و رشدیابنده.
تغییراتی را که متدولوژی ارزیابی جنسیتی به وجود آورده است، میتوان در اعتمادی که ساکسنا و تیم تحقیقاتیاش کسب کردهاند، مشاهده نمود. وی میگوید: "اعضای تیم در صحبت با غربیهها و افراد کاست بالاتر اعتماد به نفس بیشتری کسب کردهاند، چیزی که برای خانواده آنها قابل پذیرش نبود."
دانشجویان هم در مصاحبه به زنان و مردان راحتتر عمل میکنند. وی میگوید: "یکی از دانشجویان قبلی تیم تحقیقاتیام، از کاست نجس بود، اما اکنون معلم شده است. یکی دیگر از مصاحبهگران مرد، اکنون با دولت کار میکند و میتواند در کارش جنبه جنسیتی را هم در نظر گیرد."
و اضافه می کند: "این کار به خودم هم در سطوح مختلفی اعتماد بخشیده است. این روش بسیار خوبی در جمعآوری، تحلیل و ارائه دادهها درباره جنسیت در فضای تکنولوژی ارتباطی است که به من کمک کرده تا بهتر تدریس کنم. اکنون از شبکههای اجتماعی جدید مثل "نینگ" و "فیلکر" و ویدئوکلیپهایی درباره داستانهای زندگی زنان استفاده میکنم."
تکنولوژی ارزیابی جنسیتی موجب شده است ساکسنا و تیم تحقیقاتیاش از تحقیقگران آکادمیک صرف به افرادی تبدیل شوند که از تحقیقاتشان برای تغییر سیاست ها استفاده میکنند تا زندگی صدها هزار نفر بهبود یابد.
زیرنویس:
* دولت الکترونیک یا دولت دیجیتالی، به استفاده دولت از فنآوری اطلاعات برای جابجایی اطلاعات بین مردم، سازمانها، بازار و ارکان دیگر دولتی گفته میشود. دولت الکترونیک ممکن است توسط قوه مقننه، قوه قضائیه یا قوه مجریه به کار برده شود تا بهره وری داخلی را بهبود بخشد، خدمات عمومی ارائه دهد یا امکانات مادی دولتی مردمگرا را برای مردم فراهم کند.
توضیح شهرزادنیوز: این مطلب ترجمه و تلخیص مقالهایست با نام "چگونه تحقیق آکادمیکی هند بر تبعیض جنسیتی در دولت الکترونیک نور میافکند" که در سایت "انجمن ارتباطات پیشرفته" درج شده است.
